Lijn 12 Antwerpen-Roosendaal

NMBS Type 69

Geschiedenis:

In de jaren 1905 - 1907 vond er in Pruisen een serieuze toename van reizigersverkeer. De toenmalige maximum snelheid werd van 85 naar 90km/u opgetrokken. De toen aanwezige types S4, S6 en S7 waren te zwak voor dergelijke reizigerstreinen. Daardoor moesten er nieuwe locs gebouwd worden. De Pruisen wilde niet weten van sneltreinlocs met 3 gekoppelde assen dus werd er een nieuwe 4 cilinder gebouwd met asindeling 2B1 (4-4-2) de S9.

asindeling 2B1 (4-4-2)
Schematische voorstelling asindeling 2B1 (4-4-2)

Van dit type werden 99 stuks door Hanomag in de jaren 1908 - 1910 gebouwd. De S9 was toen de sterkste lok van haar tijd, maar hij had één serieus probleem, namelijk het het vertrekken. Dit probleem komt namelijk voor bij alle tweevoudige gekoppelde locs. Zo heeft de type 12 van de NMBS ditzelfde probleem!

De treinen werden almaar zwaarder dus ook langer maar desondanks dat de S9 een asdruk heeft van 16,5 ton was dit onvoldoende om zware sneltreinen in beweging te brengen. Er werden kostbare minuten verloren bij het herhaaldelijk proberen van een sneltrein in beweging te krijgen.Dit is dan ook de reden waarom dat de DRG deze lokreeks in 1926 buitendienst stelde!

Voor de betaling van de oorlogsschade na de eerste wereldoorlog werden 17 locs aan België en 4 locs aan Frankrijk afgestaan. Zo wordt deze het type 69 en worden allen toegewezen aan de stelplaats Brussel-Noord. Het straffe was dat er geen diensten waren voorzien voor deze locs!

In 1920 stonden ze als eerste reserve klaar voor gemende diensten die bestond uit types 18, S6 en S7.

In 1922 tijdens de zomerdienstregeling duiken de locs op te Oostende. Dit kwam omdat het strandtoerisme terug op gang kwam.In de winterdienstregeling van 1922 waren er terug geen diensten voor deze locs gepland. Dit kwam door een overvloed aan locs door het bekomen van meer dan 2000 Duitse locomotieven aan België als herstelbetaling voor geleden oorlogsschade.

In 1924 worden de locs verdeeld over Oostende en Mons en in 1925 worden ze allemaal naar Mons gebracht. Een jaar later worden ze terug naar Brussel-Noord gebracht waar ze meestal in een reeks van 8 stuks worden ingezet.
In 1934 worden ze verdeeld tussen Brussel-Noord en Berchem en tenslotte vanaf de winterdienstregeling van 1934 definitief allemaal naar Berchem gebracht.Vanuit deze stelplaats konden deze uitgesproken vlakkeland renners bewijzen wat ze nog konden.Ze werden niet alleen ingezet voor de sneltreinen tussen Antwerpen en Brussel-Noord maar ook voor de internationale verbinding tussen Roosendaal en Brussel en ook diensten naar Lille (Rijsel).

Dat men bij de NMBS zeer tevreden was over deze locs werd bewezen door de bouw van het type 12 in 1939 waarvoor de S9 (type 69) het voorbeeld was!

Twee locs die tijdens de 2e wereldoorlog zwaar beschadigd waren werden niet meer hersteld. Het waren de gebombardeerde 6914 en 6924. De 6924 werd bij een luchtaanval door mitrailleurvuur als een zeef doorboord. Het type 69 werd tussen 1948 en 1949 uit geschriften geschrapt.

Technische gegevens:

21860
mm
Wieldoormeter drijfwielen:
1980
mm
Wieldoormeter voorste loopassen:
1000
mm
Wieldoormeter achterste loopas:
1250
mm
Roosteroppervlakte:
4
Verwarmingsoppervlakte:
229,7
Asdruk van de drijfwielen:
16,5
ton
Dienstgewicht:
75,5
ton
Maximum snelheid:
110
km/u

De tenders waren ook verschillend, de eerste 10 locs werden geleverd met een waterinhoud van 21,5 m³ de volgende werden voorzien van grotere tenders met een inhoud van 31,2 m³. De kolenvoorraad was voor beide tenders dezelfde namelijk 7,4 ton.
De reden van de grotere tenders was omdat ze op de lijn Berlijn - Hannover een tussenstop moesten maken te Oebisfelde om water te nemen. Met de grotere tenders konden ze voor het eerst op 26 november 1908 de verbinding Hannover - Berlijn (254 km) in 3 uur en 16 minuten afleggen zonder tussenstop. De reizigerstrein op dat moment was er één van 520 ton en met een  gemiddelde snelheid van 77,8 km/u.

Locnummers:

fabricatie-nummer Pruisische nummer

Belgisch
nummer
1925

NMBS nummer 1946 In Dienst Uit Dienst
5453 Altona 904  6904 69.004  1919 07-07-1948
5455 Altona 906  6906 69.006  1919 05-04-1949
5529  Essen 910    6910 69.010 1919 05-04-1949
5701  Münster 911 6911 69.011 1919 28-04-1949
5588   Altona 912   6912 69.012 1919 28-04-1949
5698 Altona 913  6913 69.013 1919 17-06-1948
5699 * Altona 914    6914 69.001 1919 08-06-1948
5697  Essen 912      6915 69.002 1919 17-06-1948
5466   Hannover 916 6916 69.003 1919 05-04-1949
5702 Münster 912    6917 69.005 1919 17-06-1948
5480 ** Hannover 924 6924 69.007 1919 03-07-1948
5587 Hannover 946   6946 69.008 1919  05-04-1949
5801 Hannover 947  6947 69.009 1919 07-07-1948
5576 *** Altona 902       1919 tussen 01-02-1923
en 01-10-1924
5454 *** Altona 905       1919 tussen 01-02-1923
en 01-10-1924
5700 *** Altona 915          1919 tussen 01-02-1923
en 01-10-1924
5485 *** Hannover 929        1919 tussen 01-02-1923
en 01-10-1924
*
Oorlogslachtoffer WO II

**
De locomotief werd bij een luchtaanval tijdens WO II door mitrailleurvuur als een zeef doorboord.

***
Deze locomotieven werden niet opgenomen in het nummerplan van 1925. Deze werden gebruikt als plukloks voor de andere.