Op 18 november 1852 werd de naamloze vennootschap "Société Anonyme des chemins de fer d' Anvers à Rotterdam" opgericht om een spoorverbinding aan te leggen met een kapitaal van 500 000frank tussen de steden Antwerpen en Rotterdam. Deze lijn bestond uit een enkel spoor dat in Antwerpen vertrok en richting Roosendaal liep (Lijn 12). Vanuit Roosendaal liep de spoorlijn via Breda richting Moerdijk, waar het per stoomboot Het Hollands Diep overstak om zo richting Rotterdam te sporen.
De eerste stoomtrein reed al in april 1854 testritten op het baanvak Antwerpen-Roosendaal. De Officiële inhuldiging vond plaats op 26 juni 1854. De Inhuldigingstrein vertrok rond 8.30 vanuit Brussel-Noord naar Antwerpen om zo vanuit de metropool over lijn 12 richting Roosendaal te rijden. De trein bestond uit 2 locomotieven die al puffend de 17 treincompartimenten vooruit trokken. De trein hield halt in de 5 stations langs lijn 12, met name Ekeren, Kapellen, Kalmthout, Essen en vervolgens Roosendaal als eindstation. Vanaf toen legde de "Société Anonyme des chemins de fer d'Anvers à Rotterdam " 3 treinen per richting in.
De exploitatie werd in 1865 overgenomen door de Grand Central Belge, In 1881 werd de spoorverbinding overgenomen door de Belgische Staatsspoorwegen. Deze zorgden voor de verdubbeling van de sporen in 1881.
Wegens de stijgende wachtijden aan de overwegen in Antwerpen, besloot men in 1871om een ringspoor aan te leggen rond de stad. De ringspoorweg werd in gebruik genomen op 1 januari 1873. Aan dit ringspoor ontstonden de stations Borgerhout (Antwerpen-Oost) en Antwerpen Dam. Omdat het nog steeds klachten kwamen, en omdat de Ooststatie (Antwerpen-Centraal) niet meer aan de eisen voldeed, besloot men in maart 1891 om een nieuw station te bouwen Voor Antwerpen, en de sporen van het ringspoor op een vijf meter hoge berm te leggen, en zo alle overwegen in Antwerpen af te schaffen. Het benodigde zand haalde men uit de Kalmthoutse Heide.
In 1899 werden de werken aan het verhoogd ringspoor voltooid. In dit zelfde jaar werd de stations overkapping van Antwerpen-Centraal voltooid. 6 jaar later in 1905 werd het ontvangstgebouw plechtig geopend. Om de verhoging van het ringspoor te kunnen uitvoeren moest het station Antwerpen-Dam afgebroken of verplaatst worden. Men koos voor het tweede. Het station werd in 1907, 36 meter in zuidwestelijke richting verplaatst met pure mankracht. Dit was een primeur in België.
De inrit van het station Essen, vlak voor de elektrificering in 1957. De bovenleidingpalen zijn reeds geplaatst. Op de foto voert een rangeer stoomlocomotief in een winters landschap rangeringen uit. Met dank aan de familie van Louis Hontelé voor het gebruik van deze foto.
De lijn werd geëlektrificeerd in 1957, waardoor de stoomtrein uit het zicht verdween en vervangen werd door elektrische treinstellen. Met de stoomtrein verdwenen ook de mechanisch getrokken seinen, de sein- en spoorweghuisjes, de schuifbarelen met hun barreelwachters. Vanaf toen kwamen de elektrische seinen en overwegen in dienst. Wat we zeker niet mogen vergeten te vermelden is dat de overweg aan de Frans Raatsstraat, de eerste elektrisch bediende overweg in België is!